Informujemy, że na mocy ustawy z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 1123) wprowadzono szereg zmian w ustawie o opiece nad dziećmi do lat 3. Nowelizacja zawiera liczne i bardzo ważne, nowe rozwiązania prawne w samej ustawie żłobkowej oraz określa delegację do podjęcia siedmiu nowych rozporządzeń wykonawczych przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Zmiany wchodzą w życie w kilku terminach: po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, czyli z dniem 9 września 2026 r., z dniem 1 stycznia oraz 1 września 2027 r., z dniem 1 stycznia oraz 1 kwietnia 2028 r. 

 

Najwcześniej, bo już od 9 września 2026 roku, wprowadza się wymagania – dla dyrektorów żłobków i osób kierujących pracą klubów dziecięcych, opiekunów, wszystkich pracowników oraz osób świadczących usługi w żłobku i klubie – w zakresie niekaralności, braku pozbawienia władzy rodzicielskiej, wypełniania obowiązku alimentacyjnego o oraz rękojmi należytego sprawowania opieki nad dziećmi. 

Weryfikacji posiadania ww. wymagań przed zatrudnieniem będzie dokonywał dyrektor żłobka, a w odniesieniu do dyrektora podmiot tworzący żłobek. Natomiast weryfikacja posiadania tych wymagań przez  osobę fizyczną prowadzącą żłobek lub klub – dokonywana będzie przez wójta gminy. 

Od 1 stycznia 2027 r. zacznie obowiązywać konieczność zmiany statutów, w których należy określić warunki i zasady zapewniania pielęgnacji i opieki pielęgniarki lub położnej, w przypadku żłobków, do których uczęszcza więcej niż trzydzieścioro dwoje dzieci – nie zatrudniających pielęgniarki lub położnej. Wprowadza się obowiązek zatrudnienia pielęgniarki lub położnej w żłobkach, do których uczęszcza więcej niż trzydzieścioro dwoje dzieci. 

Zwiększają się wymagania kwalifikacyjne dla dyrektora żłobka i osoby kierującej pracą klubu dziecięcego – w tym obowiązek odbycia 30-godzinnego szkolenia ze standardów opieki. Wymagania niezbędne do zatrudnienia na stanowisku opiekuna mają dotyczyć odbycia – niewcześniej niż 2 lata przed podjęciem zatrudnienia – szkolenia z udzielania dziecku pierwszej pomocy – bez względu na wykształcenie opiekunki, odbycia 80-godzinnych praktyk zawodowych pod kierunkiem opiekuna – dla osób z wyższym i policealnym wykształceniem, odbycia 310-godzinnego szkolenia wstępnego – dla osób z wykształceniem średnim i zawodowym, odbycia 30-godzinnego szkolenia z zakresu standardów opieki żłobkowej – bez względu na wykształcenie opiekuna. Dotychczas zatrudnieni dyrektorzy i opiekunowie mają obowiązek uzupełnienia 30-godzinnego szkolenia z zakresu standardów opieki żłobkowej w terminie do 31 grudnia 2028 r. 

Ponadto dyrektor, opiekunowie i wszyscy pracownicy żłobków i klubów dziecięcych muszą odbywać co 2 lata szkolenia z udzielania dziecku pierwszej pomocy. Nowelizacja zawiera zmiany w zakresie programów szkoleń dla opiekunów, ich publikacji i zasad zatwierdzania przez MRPiPS.  Szczegółowy zakres programów obowiązkowych szkoleń ma być określony w nowym rozporządzeniu MRPiPS wprowadzanym w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. 

Podmioty prowadzące szkolenia będą miały obowiązek potwierdzania odbycia szkoleń opiekunów na żądanie podmiotów zatrudniających opiekunów.  

Opiekunowie uzyskają prawo do płatnego czasu wolnego na podnoszenie kwalifikacji zawodowych w wymiarze 16 godzin rocznie lub 2 dni rocznie 

Zwiększa się liczba miejsc w klubie dziecięcym do 32. 

Ustawa wprowadza dość wymagający obowiązek zapewnienia (własnego) placu zabaw przez podmiot prowadzący żłobek oraz dostęp do placu zabaw przez podmiot prowadzący klub dziecięcy – dla żłobków i klubów tworzonych po dniu 31 grudnia 2026 r. A dotychczas działające żłobki i kluby będą musiały zapewnić dostęp do placów zabaw dzieciom swoich żłobków i klubów. Zakres funkcjonalności placu zabaw może określić rozporządzenie MRPiPS i wówczas podmiot prowadzący będzie zobowiązany urządzić plac zgodnie z wymogami rozporządzenia. 

Ustanawia się dzień 4 kwietnia Dniem Opiekunki i Opiekuna Małego Dziecka oraz wprowadza nagrody dla opiekunów za zasługi oraz wybitne, nowatorskie rozwiązania i zaangażowanie w sprawowanie opieki nad dziećmi. Nagrodę może przyznać minister właściwy do spraw rodziny, wojewoda, wójt, burmistrz lub prezydent miasta. 

Od 1 września 2027 r. następują zmiany w wyżywianiu dzieci w instytucjach żłobkowych. Wejdzie obowiązek wszystkich instytucji żłobkowych zapewnienia dzieciom nieograniczonego dostępu do wody do picia oraz zasadnicze zmiany w zakresie wyżywienia dzieci. W miejsce dotychczasowych żywieniowych opracowanych przez Instytut Żywności i Żywienia im. prof. dra med. Aleksandra Szczygła w Warszawie wprowadza się: wymagania żywieniowe opracowywanych przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy; obowiązek stosowania środków spożywczych spełniających wymagania nowego rozporządzenia MRPiPS, wprowadzanego również z dniem 1 września 2027 r. Rodzice uzyskają możliwość dostarczania gotowych posiłków dla dziecka stosującego szczególna dietę. 

Gminy będą miały prawo tworzenia jednostek organizacyjnych wspierające rozwój edukacji wczesnodziecięcej. 

Ustawa narzuca zakaz publicznego udostępniania wizerunku dziecka – nawet za zgodą rodziców – oraz reguluje zasady realizacji, wyjątki od tej zasady i nadzór wójta przestrzegania zakazu. 

Duże znaczenie – dla podmiotów prowadzących jednocześnie żłobki i przedszkola oraz przedszkoli przyjmujących dzieci w wieku od 2.5 roku życia do lat 3 – mają zmiany w Prawie oświatowym związane z dziećmi w wieku żłobkowym. A mianowicie tworzy się obowiązek podania informacji o przyjmowaniu dzieci w wieku od 2,5. roku życia do 3 lat – w rejestrze żłobków przez placówki wychowania przedszkolnego; wprowadza prawo stosowania standardów opieki żłobkowej w przedszkolach dla dzieci w wieku do 3 lat, a także zmiany w zakresie zatrudnienia nauczycieli, pomocy nauczyciela i opiekunki żłobkowej w placówkach wychowania przedszkolnego – przyjmujących dzieci poniżej 42 miesiąca życia. 

Z kolei od 1 stycznia 2028 r. wchodzą w życie zasadnicze, obowiązkowe zmiany w zakresie standardów opieki dzieci do lat 3 polegające na wprowadzeniu niezbędnych (najważniejszych) standardów do treści ustawy i nakazujące doszczegółowienie wszystkich standardów w nowym rozporządzeniu MRPiPS w sprawie szczegółowych standardów opieki. Zmiana ta pociągnie za sobą konieczność zmiany dotychczasowych standardów opieki – wprowadzonych w instytucjach opieki żłobkowej. 

Wójt gminy nie będzie już wydawał opinii sanitarnych dla klubów dziecięcych – wymagana będzie decyzja państwowego inspektora sanitarnego.  

Przewiduje się możliwość wprowadzenia monitoringu – nowelizacja określa zasady zakładania i funkcjonowania monitoringu. 

Zastępuje się dziennych opiekunów punktami opieki dziennej. Ustawa zmieniająca określa szczegółowo zasady zatrudniania w punktach i zakładania punktów opieki dziennej; wymagania kwalifikacyjne do założenia punktu; zasady sprawowania opieki nad dziećmi w punkcie opieki dziennej; wymagania lokalowe dla punktu – wg nowego rozporządzenia MRPiPS; odpłatność za pobyt i wyżywienie dzieci w punkcie; sposoby i terminy wdrażania nowych przepisów o punktach opieki dziennej przez działających dotychczas dziennych opiekunów. 

Będzie nowy jednolity rejestr wszystkich instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, do którego będzie należało podawać większą niż dotychczas liczbę informacji. Rejestr będzie prowadzony w formie elektronicznej. Rejestracji w nim będą dokonywały nowe instytucje żłobkowe, ale też i dotychczasowe podmioty będą musiały uzupełnić dane w zakresie i terminach podanych w nowym rozporządzeniu MRPiPS.  

Nowelizacja określa także liczne zmiany w zakresie zasad i procedury nadzoru sprawowanego przez wójta nad instytucjami opieki żłobkowej. 

Uchyla się dotychczasowe obowiązki sprawozdawcze i zasady składania sprawozdań. 

Od 1 kwietnia 2028 r. wprowadza się legitymację opiekuna małego dziecka udostępnianą w formie dokumentu mobilnego w aplikacji mObywatel, legitymacje będą też miały postać dokumentu z tworzywa sztucznego. Poświadczają one prawo do ulg transportowych dla opiekunów. 

Ponadto w wykonaniu ustawy nowelizującej MRPiPS przygotował projekty rozporządzeń wykonawczych, które po ich podjęciu mają wchodzić w życie: 

  1. w sprawie zakresu programów szkoleń dla dyrektora żłobka, osoby kierującej pracą klubu dziecięcego, opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym oraz dziennego opiekuna – od 1 stycznia 2027 r. 
  2. w sprawie nagrody przyznawanej w obszarze opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 – od 1 stycznia 2027 r. 
  3. w sprawie określenia wymagań żywieniowych i grup środków spożywczych stosowanych przy prowadzeniu żywienia zbiorowego w żłobkach i klubach dziecięcych – od 1 września 2027 r. 
  4. w sprawie standardów opieki sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3 – od 1 stycznia 2028 r. 
  5. w sprawie wymagań lokalowych, jakie musi spełniać lokal, w którym ma być prowadzony punkt opieki dziennej – od 1 stycznia 2028 r. 
  6. w sprawie wprowadzania do rejestru danych i informacji z zakresu opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 – od 1 stycznia 2028 r. 
  7. w sprawie wzoru legitymacji opiekuna małego dziecka oraz sposobu unieważnienia legitymacji opiekuna małego dziecka mającej postać dokumentu z tworzywa sztucznego – od 1 kwietnia 2028 r. 

Wszystkie powyższe zagadnienia zostaną szczegółowo przedstawione – wraz z niezbędnymi wzorami standardów opieki – na szkoleniu on-line przeprowadzanym przez naszą kancelarię w dniu 15 października 2026 r. 

Link zgłoszeniowy na szkolenie oraz szczegółowy program — znajduje się w zakładce SZKOLENIA.