OCHOTNICZE STRAŻE POŻARNE
– AKTUALNE ZMIANY
– NOWE OBOWIĄZKI GMIN
- I. NOWE ZADANIA GMIN W ZAKRESIE WYDAWANIA LEGITYMACJI STRAŻAKOM – WPROWADZANE 8 KWIETNIA 2026 R.
- II. ZMIANY W ZAKRESIE KIEROWANIA RUCHEM I POJAZDAMI UPRZYWILEJOWANYMI ORAZ SZKOLEŃ STRAŻAKÓW – WPROWADZANE OD 18 MAJA 2026 R.
- III. ORGANIZACJA I ZADANIA OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH.
- IV. OBOWIĄZKI ORGANIZACYJNE ORAZ ZAKRES I ZASADY FINANSOWANIA OSP PRZEZ GMINY.
- V. ŚWIADCZENIA RATOWNICZE PRZYZNAWANE STRAŻAKOM - DZIAŁANIA GMINY W TYM ZAKRESIE
- ilość miejsc ograniczona;
- ze względów organizacyjnych zgłoszenia oraz ewentualne późniejsze bezkosztowe anulacje zgłoszeń — przyjmujemy najpóźniej do 1 dnia roboczego przed szkoleniem;
- logowanie na szkolenie będzie możliwe jedynie z adresu email Uczestnika szkolenia – podanego przy zgłoszeniu.
Szkolenie online
Adresaci szkolenia:
wójtowie, burmistrzowie, skarbnicy i sekretarze miast i gmin;
pracownicy urzędów gmin i miast
– zajmujący się organizacją i finansowaniem ochotniczych straży pożarnych w gminie;
komendanci gminni ochrony przeciwpożarowej i komendanci gminni związku OSP oraz strażacy OSP.
Podana kwota jest ceną netto, do której będzie doliczony podatek VAT (23%) i cena brutto wyniesie 485,85 zł. Jednakże w przypadku złożenia oświadczenia o zapłacie za szkolenie środkami publicznymi – kwotą do zapłaty pozostanie cena netto.
Szczegółowy program szkolenia:
I. NOWE ZADANIA GMIN W ZAKRESIE WYDAWANIA LEGITYMACJI STRAŻAKOM – WPROWADZANE 8 KWIETNIA 2026 R.:
- Wprowadzenie legitymacji strażaków w postaci dokumentu mobilnego w aplikacji mObywatel.
- Nowe zadanie wójta gminy – przyjmowanie i weryfikacja wniosków o wydanie legitymacji strażackiej – wprowadzane z dniem 8 kwietnia 2026 r.
- Osoby uprawnione do otrzymania legitymacji strażaka.
- Zakres wniosku wymagany przez ustawę – przedstawienie wzoru wniosku.
- Obowiązek wójta (pracowników urzędów gmin) wprowadzania danych z wniosków do rejestru legitymacji strażaków.
- Zasady działania elektronicznego rejestru legitymacji strażaków
- Obowiązek strażaków podawania wójtowi nowych danych osobistych w razie ich zmiany.
- Możliwość upoważnienia zarządu OSP lub zarządu gminnego związku OSP do przyjmowania wniosków i wprowadzania danych do rejestru legitymacji.
- Przedstawienie wzoru porozumienia, na podstawie którego należy dokonać upoważnienia OSP.
- Okres ważności starych legitymacji.
II. ZMIANY W ZAKRESIE KIEROWANIA RUCHEM I POJAZDAMI UPRZYWILEJOWANYMI ORAZ SZKOLEŃ STRAŻAKÓW – WPROWADZANE OD 18 MAJA 2026 R.
- Zmiany w Prawie o ruchu drogowym i ustawie o kierujących pojazdami, mające znaczenie dla wykonywania zadań przez OSP – wprowadzane od 18 maja 2026 r.:
- zwiększenie przypadków i liczby strażaków OSP mających prawo do kierowania ruchem drogowym,
- zmiany w zakresie zezwoleń na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym – nie dotyczą już jedynie pojazdów o dmc powyżej 3,5 tony,
- wpływ posiadanej kategorii prawa jazdy i zakresu badań psychologicznych na zakres zezwolenia na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym,
- zezwolenie uprawnia do kierowania dowolnym pojazdem uprzywilejowanym w zakresie kategorii prawa jazdy określonych w zezwoleniu,
- zwolnienie gmin od opłaty za zezwolenie na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi.
- Zmiany w ustawie o OSP w zakresie uprawnień i szkoleń kierowców – wprowadzane od 18 maja 2026 r.:
- wprowadzenie do szkolenia podstawowego strażaków umiejętności prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych oraz kierowania ruchem drogowym,
- uchylenie obowiązku zawierania umowy przez strażaka z komendantem PSP w celu skierowania go na kurs prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych,
- zniesienie obowiązku pełnienia funkcji kierowcy w danej OSP przez co najmniej 5 lat od momentu uzyskania uprawnień do prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych.
III. ORGANIZACJA I ZADANIA OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH:
- Zadania straży określone w ustawie o OSP i zasady ich realizacji w praktyce.
- Zwiększenie roli OSP wprowadzone przez ustawę o ochronie ludności i obronie cywilnej – od 1 stycznia 2025 r.
- Zadania OSP jako podmiotów ochrony ludności oraz na wypadek wojny lub stanu wojennego – jako podmiotów obrony cywilnej.
- Zasady tworzenia i działania młodzieżowych drużyn pożarniczych.
- Zasady i wymagania dla uzyskania statusu strażaka ratownika OSP i zawodu strażak.
- Warunki dopuszczenia strażaka ratownika do działań i akcji ratowniczych i do pełnienia funkcji kierowcy.
- Możliwość bezpośredniego brania udziału w działaniach i akcjach ratowniczych przez kierowców powyżej 65-ciu lat.
- Przesłanki dla kandydatów na strażaka ratownika.
- Zakres wymaganych szkoleń dla strażaków ratowników i kandydatów na strażaków ratowników.
- Rodzaje i zakres ewidencji majątku OSP – postepowanie z majątkiem w razie likwidacji OSP.
- Obowiązek prowadzenia wykazu strażaków i przekazywania go komendantowi PSP i wójtowi.
- Obowiązek pracodawców zwolnienia od świadczenia pracy każdego strażaka OSP – nie tylko strażaka ratownika OSP.
- Zakres zadań Systemu Wspomagania Decyzji PSP – jego funkcje wobec OSP.
- Możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez OSP z wykorzystaniem mienia komunalnego.
- Zasady uzyskiwania dotacji przez OSP od Komendanta Głównego PSP – obowiązek zawarcia umowy z OSP.
- Zasady uzyskiwania dotacji od innych niż gmina jednostek samorządu terytorialnego.
- Zasady organizowania imprez przez OSP i uzyskiwania zezwoleń na nie od wójtów gmin.
- Odpłatne wykorzystywanie nieruchomości, środków transportu, urządzeń i sprzętu do innych celów niż statutowe.
IV. OBOWIĄZKI ORGANIZACYJNE ORAZ ZAKRES I ZASADY FINANSOWANIA OSP PRZEZ GMINY:
- Obowiązkowe zadania gmin wobec OSP – zapewnianie obiektów, terenów, pojazdów i sprzętu oraz wyposażenia i umundurowania, a także ponoszenia kosztów ich utrzymania.
- Sposoby zlecania przez wójta gminy realizacji zadań przeciwpożarowych realizowanych przez OSP.
- Zasady powoływania komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej – przedstawienie wzoru aktu powołania.
- Udział wójtów, ich zastępców, sekretarzy i skarbników, kierowników w urzędzie gminy oraz radnych we władzach OSP.
- Obowiązek gminy zawarcia umów ze wszystkimi OSP z jej terenu dotyczącej działań OSP i obowiązków gminy wobec OSP – przedstawienie wzoru umowy.
- Obowiązek zawarcia umowy z gminą sąsiednią w celu zabezpieczenia przed pożarami i klęskami żywiołowymi – w razie braku OSP na terenie danej gminy.
- Zakres szkoleń finansowanych przez gminy – finansowanie szkoleń innych niż organizowane przez PSP i szkoleń z kwalifikowanej pierwszej pomocy.
- Zasady kierowania strażaków na badania lekarskie – zakres i terminy badań wg rozporządzenia MZ.
- Obowiązkowe ubezpieczenia strażaków, kandydatów i opiekunów młodzieżowych i dziecięcych drużyn pożarniczych – finansowane przez gminy.
- Obowiązek gmin finansowania wyżywienia strażaków – przesłanki finansowania i zasady jego obliczania.
- Osoby uprawnione, przesłanki przyznania i zasady obliczania ekwiwalentu pieniężnego -wypłacanego strażakom przez gminy.
- Istotna zasada obliczania wysokości ekwiwalentu za godzinę – wypłacanego przez gminę.
- Postępowanie gminy w sprawie przyznania i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego.
- Treść i zakres uchwały rady gminy w sprawie wysokości ekwiwalentu pieniężnego – przedstawienie wzoru uchwały.
- Możliwość przyznania przez radę gminy ekwiwalentu pieniężnego za inne zadania niż określone w ustawie o OSP – przedstawienie wzoru dodatkowej uchwały.
- Obowiązek współpracy wójta z powiatowym (miejskim) komendantem PSP w zakresie ewidencji sił i środków OSP oraz rejestru świadczeń ratowniczych.
- Obowiązek gminy do bezpłatnego prowadzenia ewidencji majątku, księgowości i rachunkowości OSP – na wniosek zarządu OSP.
- Zasady udzielania i rozliczania dotacji celowych dla OSP – z budżetu gminy.
- Zasady wypłacania dodatkowych świadczeń strażakom bezpośrednio z budżetu gminy – diety, ryczałty.
- Możliwość uzyskania przez gminy dotacji celowej z budżetu państwa na zadania ochrony przeciwpożarowej.
V. ŚWIADCZENIA RATOWNICZE PRZYZNAWANE STRAŻAKOM - DZIAŁANIA GMINY W TYM ZAKRESIE:
- Osoby uprawnione do otrzymania świadczenia ratowniczego – uwarunkowania wiekowe.
- Warunki uprawniające do otrzymania świadczenia ratowniczego – definicja czynnego uczestnictwa w działaniach i akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach.
- Procedura uzyskiwania świadczenia ratowniczego przez strażaków.
- Osoby mogące być świadkami potwierdzającymi udział strażaka w działaniach ratowniczych.
- Tryb potwierdzania przez wójta oświadczeń świadków o bezpośrednim udziale strażaka w działaniach ratowniczych – obowiązek wydania opinii.
- Przedstawienie wzoru opinii.
- Podwyżka świadczenia ratowniczego od 1 marca 2026 r.
- Uzyskiwanie innych świadczeń przez strażaków OSP: rekompensat, odszkodowań i rent.
VI. ODPOWIEDZI NA PYTANIA UCZESTNIKÓW SZKOLENIA.
Szkolenie zostanie przeprowadzone z zastosowaniem prezentacji multimedialnej, wyświetlanej na ekranie komputera Uczestnika szkolenia.
Przed szkoleniem Uczestnicy otrzymają materiały szkoleniowe w formie elektronicznej – zawierające:
1) prezentowane slajdy – szczegółowo opisujące szkolony temat (z miejscem na notatki Uczestnika szkolenia);
2) wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie szkolonego tematu;
3) przykładowe wzory dokumentów, o których mowa w programie, niezbędnych w praktyce
PROWADZĄCY: Piotr Ciszewski
Absolwent Wydziału Prawa i Administracji UMCS w Lublinie.
Były wieloletni członek Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie oraz radca i członek Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy RIO w Lublinie.
Posiada ponad 20-letnie doświadczenie w zakresie prowadzenia szkoleń i doradztwa dla pracowników samorządowych z zakresu, m.in. finansów samorządowych, pożytku publicznego, dotacji oświatowych i celowych.
Autor publikacji książkowych w wydawnictwie C.H. Beck z zakresu pomocy materialnej dla uczniów i dotacji oświatowych dla prywatnej oświaty.
Obecnie właściciel Kancelarii Szkoleniowej WIEDZA SAMORZĄDU I OŚWIATY www.wiedzasamorzadu.pl
